Je zoekt op wie er uit Volendam komen en stuit op een lijst die je doet twijfelen: Nick & Simon, Marco van Basten, BZN, Henk Schiffmacher, FC Volendam met meerdere oud-internationals. Dat kan toch geen toeval zijn, voor een dorp van ruim 22.000 inwoners aan het Markermeer? Het klopt: Volendam levert per hoofd van de bevolking opvallend veel bekende namen op, en daar zit een verhaal achter.
Een klein dorp, een grote lijst
Volendam telt niet meer inwoners dan een gemiddelde provinciestad, maar de lijst van bekende Volendammers is ronduit opvallend. Bands, solo-artiesten, voetballers van wereldklasse en televisiegezichten: ze komen allemaal uit datzelfde dorp aan het water. Dat is geen toeval, en ook niet puur geluk. Er zit een cultuur achter.
Volendam als muziekdorp
Als je aan Volendam denkt, denk je al snel aan muziek. Dat begon serieus in de jaren zestig en zeventig, toen BZN (Band Zonder Naam) doorbrak met een mix van schlager en Nederlandstalige pop. De band groeide uit tot een van de bestverkochte Nederlandse acts ooit, met miljoenen platen over de hele wereld. Oprichter Jan Keizer is geboren en getogen in Volendam.
Na BZN kwamen er meer. De Dijkde bluesrockband van zanger Huub van der Lubbe, heeft weliswaar geen puur Volendamse bezetting, maar de Volendamse connecties zijn er wel degelijk. En dan zijn er de vele kleinere bands en artiesten die in de kielzog van de grote namen probeerden door te breken.
Het muzikale hoogtepunt van de afgelopen twee decennia? Dat is zonder twijfel het duo Nick & Simon.
Nick Schilder: het gezicht van een nieuw Volendam
Nick Schilder groeide op in Volendam en vormde samen met Simon Keizer een van de succesvolste Nederlandse popduo’s van de jaren 2000 en 2010. Wat Nick & Simon zo interessant maakt, is dat ze de typische Volendamse formule vernieuwd hebben: aanstekelijke melodieën, herkenbare teksten en een imago dat eerlijk en nuchter aanvoelt. Geen grote fratsen, gewoon goede liedjes.
Nick Schilder is nadien ook solo actief gebleven en bewijst dat zijn carrière breder is dan het duo alleen. Zijn Volendamse achtergrond speelt hij nooit weg, integendeel. Hij haalt er juist kracht uit.
De voetbalhelden: Marco van Basten bovenaan
Muziek is één kant van het verhaal. De andere kant is voetbal. En daar staat één naam boven alles: Marco van Basten. Geboren in Utrecht, maar opgegroeid en gevormd in Volendam, waar hij als jeugdspeler zijn eerste stappen zette. Van Basten werd later Europees en wereldvoetballer van het jaar, won de Gouden Bal en was onderdeel van het legendarische AC Milan van de late jaren tachtig. Zijn goal in de EK-finale van 1988 tegen de Sovjet-Unie geldt nog steeds als een van de mooiste doelpunten uit de voetbalgeschiedenis.
Maar Van Basten is niet de enige Volendammer die het profvoetbal haalde. Dick Advocaatsuccesvol trainer van onder meer PSV, de Russische nationale ploeg en het Nederlands elftal, heeft zijn wortels in Volendam. Hetzelfde geldt voor voetballers als Kevin Strootmandie doorbrak bij FC Utrecht en later bij AS Roma speelde, en Wesley Sneijderhoewel Sneijder zelf uit Utrecht komt, heeft hij jeugdherinneringen aan het dorp via familieconnecties. Volendam heeft ook eigen profclubs voortgebracht via FC Volendam, die spelers met lokale achtergrond kweekte.
Familie, sport en muziek lopen door elkaar
Eén van de meest opvallende kenmerken van het Volendamse talent is hoe vaak sport en muziek in dezelfde families voorkomen. Een broer speelt bij FC Volendam, een zus zingt in een band, een oom toerde met een schlagergroep in de jaren tachtig. Dat is geen cliché, dat is een patroon dat je in Volendam keer op keer terugziet.
Wij van Curious.be denken dat dit iets zegt over hoe talent in een gemeenschap doorgegeven wordt. Als je opgroeit met verhalen over mensen die het gemaakt hebben, en die mensen wonen gewoon om de hoek, wordt ambitie normaal. Niet uitzondering.
Bekende Volendammers buiten muziek en voetbal
De bekendste namen komen uit muziek en sport, maar Volendam heeft ook andere gezichten voortgebracht. Johnny de Moltelevisiepresentator en mediafiguur, heeft Volendamse wortels via zijn vader John de Mol sr., die zelf ook een bekende naam was in de entertainmentwereld. De familie De Mol is inmiddels een begrip in de Nederlandse mediasector.
Ook in de ondernemerswereld duiken Volendamse namen op. Het dorp heeft een traditie van handelaars en ondernemers die verder kijken dan het Markermeer. Die handelsgeest, gecombineerd met een sterk lokaal netwerk, geeft Volendammers in het bedrijfsleven soms een voorsprong.
Het Volendamse netwerk: trouw aan het dorp
Iets wat opvalt bij bekende Volendammers is hun band met het dorp. Ze vertrekken, maken carrière, worden groot, maar ze komen terug. Nick Schilder deed dat. Marco van Basten heeft er altijd een emotionele band mee gehouden. BZN-leden verdwenen nooit echt van het Volendamse podium.
Dat netwerk is ook praktisch. Wie als jonge muzikant uit Volendam komt, kan terugvallen op ervaren mensen die al eens een platendeal sloten of weten hoe je een tour organiseert. Die overdracht van kennis, van generatie op generatie, maakt het dorp groter dan zijn omvang.
Weetjes over bekende Volendammers
- BZN verkocht wereldwijd meer dan 15 miljoen platen, een getal dat de meeste grote steden niet halen.
- Marco van Basten scoorde 277 doelpunten in officiële wedstrijden, ondanks een carrière die vroeg eindigde door een enkelblessure.
- FC Volendam, de lokale profclub, heeft meerdere keren in de Eredivisie gespeeld en geldt als een van de meest trouwe volksclubs van Nederland.
- De Volendamse klederdracht die toeristen kennen, werd vroeger echt gedragen. Sommige oudere inwoners doen dat vandaag nog steeds bij speciale gelegenheden.
- Nick & Simon bracht op een gegeven moment een kerstalbum uit dat voor meerdere weken op nummer één stond in de Nederlandse albumlijst.
De lijst van bekende Volendammers is langer dan de meeste mensen verwachten. Muzikanten, voetballers, een tatoeëerder die rocksterren onder zijn klanten telde: ze komen allemaal uit hetzelfde dorp. Wij van Curious.be denken dat het geen puur toeval is. Een kleine gemeenschap die zijn eigen succesverhalen actief doorvertelt en talent een podium geeft, produceert nu eenmaal meer zichtbare namen dan een anonieme buitenwijk van een grote stad. Volendam is in dat opzicht een goed voorbeeld van hoe lokale cultuur verder reikt dan de dorpsgrenzen.
